آیا شما هم جزء افراد فراموشكار هستید؟ آیا می توانـیـد نام عناصر درس شیمی را بیاد آوید؟و یا اینكه تاریخ اولین برخورد با همسرتان را بخاطر می آورید؟ مسلما خیر. این بدلیل آن است كه حافظه بصورتی انتخابی عمل میكـنـد. برخی از مسائل را بدلیل اهمیت بیشتر آسانـتـر از بـقـیـه به ذهن می سپاریم.

 اما مغز قابلیت بخـاطـر سپـردن هـر موضوعی را داشته و فقط به كمی تمرین و ممارست نیاز دارد.در ادامه مقاله با روشهای بهبود حافظه آشنا خواهید شد.
‌● مسئله
بجای پرداختن و وارد شدن به مطالب پیچیده روانشناسی در زمینه حافظه كوتاه مدت و بلند مدت، بیاید فقط قرار بگذاریم دیگر مسائلی كه نباید فراموش مـی كردیـم را از قـلـم نیندازیم.
برای مثال هر كسی، شاید بجز معلم شیمیتان، شما را به خاطر بیاد نیاوردن فرمول یك ماده خاص خواهد بخشید. با این حال ممكن است بخصوص هنگامی كه در تخت خواب خود مچاله شده اید بدلیل بخاطر نیاوردن تلفن نامزد خود كلافه و پریشان شوید. در زیر مواردی را كه باید سعی در بذهن سپردن آنها نمایید، آورده شده است:
▪ اسامی
▪ شماره های تلفن
▪ قیافه ها
▪ كارها
▪ قرارهای ملاقات
▪ تاریخهای تولد
▪ گفتگوها
▪ حقایق ( یا اكاذیب )
بیاد نیاوردن موارد فوق عمدتا نتیجه مبذول نداشتن توجه كافی می بـاشد. اگـر بـرایـتان مهم بود هیچگاه فراموش نمی كردید. ( این جمله ای است كه مـعمـولا نـامـزدم بـه مـن میگوید ) دفعه بعد كمی بیشتر سعی و دقت كرده و ببینید تا چه اندازه بیشتر موفق تـر خواهید شد. همچنین مخشص كنید كه كدام حافظه را دارا میباشید: بصری یا سمعی. وقت پاسخ این سؤال معلوم گردید در موقیتی بهتر برای بهبود حافظه خود قرار خواهـیـد گرفت.
● راه حل
در این قسمـت نـكاتـی مهم جهت بهبود مهارتهای به ذهن سپردن مسائل خاطر نشان شده است.
فعال باشید این در مورد هر چیزی باید اعمال شود، هنگامیكه در حال شنیدن، تفكر و مصالعه كـردن هستید. سعی كنید از مطالبی كه فرد دیگری به شما گفته، نكتـه برداری نـمـایـیـد. اگـر بیحال و غیر فعال باشید، مغزتان دچار كندی و تعلل خواهد گردید و اگر بـرای فـعـال بـودن تلاش كنید، ذهنتان آنچه كه در حال بین شدن است را ثبت نموده و راحت تر می توانید آرا بخاطر بسپارید.
تمركز كنید به جزئیات دقت نمایید. در طول روز چیزهای بسیار زیادی را می شنویـم اما تنها آنهایی را بیاد می آوریم كه برایمان اهمیت داشته اند. مسائل مورد اهمـیت خـود را گـستـرش و بسط دهید تا بیشتر بتوانید آنها را به ذهن بسپارید. یك روش خوب این است كه همه چیز را حیاتی فرض كنید. وانمود كنـیـد كـه یـك كـارآگـاه جنـایـی هستید و هر آنچه كه در پیرامون شما در حال اتفاق افتادن است، حائز اهمیت می باشد.
ایجاد پیوستگی نمایید بین آنچه كه میخواهید بیاد بسپارید و آنچه كـه قـبلا در ذهن دارید ارتباط به وجود آوریـد. این ارتباط میتواند یك رنگ، یك عدد یا یك كلمه هم قافـیـه بـاشـد. برای بـخـاطر داشـتن لیـستـی از چیزهای مختلف، تصاویری كه هم قافیه با اعداد می بـاشـنـد را بـرای خــود مجسم نمایید. برای مثال یك باهم قافیه است پس میتوانید در ذهن خود اولـیـن قلم لیست را با دك ضبط مجسم و مربوط كنید. بهمین ترتیب بـرای عـدد دو كـه با مـو (درخت انگور) هم قافیه است انجام دهید. همچنین میتوانید از كلمات مخفف، و تركیب اسامی و یا متصل نمودن اول حروف كلمات ( مانند حروف ابجد ) استفاده كنید.
تكرار نمایید روش تنبیه معلم مدرستان را بیاد دارید؟ هرگاه فردی دچار خطایی می شـد، مـجبورش میگرد چندین و چند بار مطلبی را بنویسد. تكرار به ما برای به ذهن سپردن مـوضـوعـات كمك كرده و باعث حك شدن افكار در مغزمان میگردد. هرگاه فردی را ملاقات می كـنـیـد، شروع به تكرار اسم او ذهن خود نمایید. وقتی كسی شماره تلفنش را بشمـا میـدهـد، چندین بار آنرا روی كاغذ نوشته و با صدای بلند تكرار كنید. اگر می خـواهـیـد مـطلبی را حفظ كنید كافی است آنرا چندین بار روی تكه ای كاغذ بنویسید.
اسامی را بهم ربط دهید وقتی با كسی كه با او قبلا آشنا شده اید اما اكنون اسمـش را بیاد نمی آوریـد، برخـورد میكنید، دچار آشفتگی و كلافگی می شویـد. مشكل را مـی تـوانـید با مرتبط نمودن آن اشخاص با كسی كـه بـه آنـهـا شباهت دارد و یا بـا واژه ای كه با یـكـی از خـصـوصـیــات شخصیتی آنها نـزدیـك است، حـل نمـایید. با اسامی آنها بازی كنید ( رضا خوش تیپ، شیرین عسل ) و یك تصویر خیالی از آنها در ذهن خود مجسم نماییـد. بـرای بیـاد آوردن اسم فردی می تـوانـید حروف الفبا را از ابتدا بازگو نموده تا اینكه به حرف ابتدای اسم او برسید. احتما در این هنگام كل اسم را بخاطر خواهید آورد.
تصویری با مفهوم ایجاد كنید از هرآنچه كه میخواهید بخاطر بسپارید، تصویری خیالی در ذهن ایجاد نمایید. موضوعی را در ذهن خود تصور نمایید تا بتوانید همه چیز را بـصـورتی واضح مشاهده كنید. سپس هنگامیكه چیزی را فراموش كرده اید، این تصویر را مجسم كنید تا مـغـز شـمـا اطـلاعـات از دست رفته را بازیابی نماید.
● رهنمودهای همه منظوره
▪ عمل كردن به این نكات باعث میشود دهنی خلاقتر نسبت به گذشته داشته باشید.
از اطلاعات لذت ببرید ما همیشه موضوعاتی را در خاطرمان نگاه میداریم كه به آنها علاقمنـد هستـیـم. اگـر از ریاضیات متنفر باشید، حـفـظ كـردن فـرمـول ها و تـئوریهای پیچیده برایتان بسیار سخت خواهد بود. اما اگر یك فرضیه ریاضی را به صـورت كامـل مطـالـعـه نـمـوده و بـا مـصـائب و سختی های فردی كه آن فرضیه را مطرح و عمر خود را برای اثـبـات آن صـرف كـرده آشـنا شوید، به مـوضوع عـلاقمند شده و بـخـاط سپـردن آن بـی دردسر و آسان خواهد گردید. همـیـن مـطلب در مـورد مـسائـل دیـگر نـیـز صادق است. دلیلی وجود دارد كه بیاد آوردن شماره تلفن رستوران مورد علاقه تان آسانتر است از شماره تلفن مطب دنـدان پزشـك شما است.
وقت بگذارید حافظه بصـورت لحضه ای و آنی عمل نمیـكند. برای حضم و درك اطلاعات باید وقت كافی صرف نمایید. البته بخاطر سپردن بـعضی چیزها سریعتر از بعضی دیگر انجام میگیرد، اما هیچگاه خودتان را به دلیـل كنـد بودن سرزنش نكنید. وقتی سعی در حفـظ كردن چیزی دارید، سطح انرژی خود را بالا نگاه داشته و بصورتی مؤثر تمركز نمایید.
آرامش داشته باشید فشار روانی برای برخی از افراد مفید است اما اغلب ما وقتیـكه رها از تنشها میباشیم، بهتر عمل می كـنـیم. نفسی عمیق كشـیده و آرامـش خـود را حفظ كنید. تمدد اعصاب باعث بالا رفتن سطح آگاهی و قابلیت بخاطر سپاری در شما می گردد.
گزینشی عمل نمایید این امكان وجود ندارد كه یك فرد همه مسائل پیرامون خود را به ذهن بسپارد. شما باید انتخاب گر باشید؛ آنچه را كه مایل به نگهداریش در حافظه هستید بگزیـده و مـابـقـی را فراموش كنید. مغز شما همانند یك كشوی فایل میماند. بنابراین پرونده های غیرضروری را دور انداخته و فضا را برای نگهداری چیزهای مهم تر آزاد بگذارید.
به سلامتی خود اهمیت دهید مغز بصورتی صمیمانه به بدن متصل است. هر روز تمرین كنید تا فشار خونی متــعادل و ششهایی سلامت داشته باشید. از رژیم غذایی مناسب استفاده كنید تا مواد غذایـی و ویتامینهای مورد نیاز بدنتان تامین گردند. خوردن مشروبات الكلی و استعمال دخانیات باعث كاهش خلاقیت ذهن میشود.
● حافظه برتر
همگی این نكات روشهایی برای تمركز و دقت نمودن بیشتر بـمسـائل پیرامون میباشد. به آنچه كه میـخواهید بخاطر بسپارید اهمیت داده و در این راه سعی و تلاشی حقیقی مبذول دارید.هرچقدر بیشتر مهارتهای نوظهور خود را پروش داده و فعالتر باشید، حافظه پویاتر و قوی تری خواهید یافت.